Aby upewnić się, że masz wszystko pod kontrolą, odwiedź internistę i ginekologa i wykonaj wszystkie niezbędne badania. Pozwalają one m.in. wykryć groźne dla płodu schorzenia lub problemy z płodnością.

Podczas ciąży szczególnej uwagi ze strony lekarzy specjalistów wymagają takie choroby przewlekłe, jak: cukrzyca, padaczka, nadciśnienie tętnicze krwi, alergia, choroby tarczycy czy schorzenia okulistyczne (szczególnie krótkowzroczność powyżej 5 dioptrii). Jeżeli cierpisz na którąś z nich, poinformuj o tym lekarza, który prowadzić będzie Twoją ciążę. Internista powinien zalecić Tobie i Twojemu partnerowi wykonanie podstawowych badań krwi i moczu.

W przypadku kobiet dodatkowo przeprowadza się badanie krwi na obecność wirusa zapalenia wątroby typu B (żółtaczki), na obecność przeciwciał wirusa cytomegalii i badanie poziomów hormonów tarczycy. Ważne dla lekarza informacje to również przechodzone przez kobietę w dzieciństwie choroby zakaźne, takie jak różyczka czy odra. Jeśli ich nie przechodziłaś, będziesz musiała wykonać odpowiednie szczepienia jeszcze przed zajściem w ciążę (szczepienia w pierwszym trymestrze ciąży mogą być groźne dla płodu).

Jeżeli masz w domu koty, może być wskazane przeprowadzenie badań na obecność we krwi przeciwciał przeciwko chorobie przez nie przenoszonej. Toksoplazmoza jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet ciężarnych, może wywołać liczne wady rozwojowe u płodu. Również Twój lekarz ginekolog powinien zlecić Ci wykonanie podstawowych  badań. Zazwyczaj są to: wymaz z szyjki macicy – cytologia i badanie czystości pochwy, USG narządu rodnego i piersi.

Lekarz rodzinny czy ginekolog może zalecić też wizytę w poradni genetycznej – w przypadku, gdy kobieta skończyła 35 lat i jest to jej pierwsza ciąża, lub gdy w rodzinie jednego z partnerów do czterech pokoleń wstecz pojawiły się hemofilia, padaczka, głuchota, mukowiscydoza, wady budowy ciała lub upośledzenie umysłowe. W tej sytuacji para powinna zgłosić się na konsultację do poradni genetycznej.

Lekarz może zalecić Ci odpowiednie szczepienia. Istotne jest, by zachować odpowiedni odstęp czasu pomiędzy szczepieniem a zajściem w ciążę.

Najwcześniej, bo minimum pół roku przed planowaną ciążą, powinno być przeprowadzone szczepienie przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B. Szczepienie to ma na celu ochronę przed zakażeniem w trakcie ciąży i podczas zabiegów przy porodzie.

Szczepienie przeciw różyczce może być konieczne w przypadku, gdy wynik badania na przeciwciała różyczki będzie ujemny. Odstęp pomiędzy tym szczepieniem a poczęciem powinien wynieść minimum 3 miesiące. Różyczka jest wyjątkowo groźna dla płodu. Zachorowanie podczas pierwszego trymestru ciąży może sprawić, że urodzi się dziecko głuche, ociemniałe lub upośledzone.

Przed zimą warto też zaszczepić się przeciwko grypie – szczepionka nie tylko chroni przed zachorowaniem, ale także łagodzi stany chorobowe oraz zmniejsza ryzyko ciężkich powikłań pogrypowych u matki i dziecka. Poczęcie powinno nastąpić nie wcześniej niż 2 miesiące po tym szczepieniu.

Wpływ promieniowania rentgenowskiego na organizm ustępuje bardzo szybko. Po prześwietleniu nie trzeba więc odczekiwać z planowanym poczęciem. Ważne, żebyś w czasie badania nie była w ciąży.

Właśnie dlatego lepiej prześwietlać się w pierwszej fazie cyklu, czyli w ciągu dwóch tygodni od początku miesiączki.

W drugiej fazie cyklu możesz już nosić w sobie zarodek, nic o tym nie wiedząc – a właśnie na tym najwcześniejszym etapie rozwoju jest on bardzo wrażliwy na promieniowanie.

Na pewno nie jest zalecane przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych w trakcie ciąży. Oczywiście gdy tak się sporadycznie zdarzy, z reguły rodzą się zdrowe dzieci.

Mimo że nie można wykluczyć szkodliwego działania nieodpowiedniej dawki hormonów na rozwijający się płód, prawdopodobieństwo, że w wyniku przyjmowania w ciąży leków hormonalnych dojdzie do jakiegoś negatywnego oddziaływania na dziecko, jest niewielkie. Zwykła infekcja kataralna czy na przykład dym papierosowy mają realnie większy wpływ na stan dziecka niż tabletka hormonalna.

Toksoplazmozą można zarazić się przez kontakt z kocimi odchodami lub jedząc surowe wołowe mięso. Choroba jest niebezpieczna dla dziecka w łonie matki. Aby się przekonać, czy nie jest się zakażonym, trzeba wykonać badania przeciwciał w kierunku toksoplazmozy – w klasie IgG i IgM w surowicy krwi.

Takie badania należą do rutynowych w okresie ciąży i wykonuje je większość laboratoriów. Obecność przeciwciał w klasie IgG świadczy o przebyciu choroby w przeszłości, a przeciwciał w klasie IgM – o aktualnie toczącej się chorobie. Toksoplazmoza i cytomegalia to choroby zakaźne, którymi można się zarazić w każdym momencie życia. Są niegroźne dla człowieka dorosłego i starszego dziecka, ale groźne dla rozwijającego się płodu i noworodka. Mogą powodować poronienia i poważne wady wrodzone ośrodkowego układu nerwowego. Obie choroby, ze względu na łagodne objawy przypominające przeziębienie, mogą przejść niezauważone.
Przed każdą planowaną ciążą warto wykonać badania w kierunku obu tych chorób, a w uzasadnionych przypadkach powtórzyć je w czasie ciąży.

W czasie ciąży Twoje ciało obarczone zostanie dodatkowym ciężarem, zmieni się również Twoja postawa (odchylenie w tył, szerokie rozstawienie nóg).

Odpowiednie ćwiczenia fizyczne pomogą Ci uniknąć bólów mięśniowych, stawowych czy skrzywień i bólów kręgosłupa, które często występują u kobiet ciężarnych.

Najbardziej skorzystasz z ćwiczeń wzmacniających mięśnie w okolicy kręgosłupa, pleców, pośladków oraz krocza. Inną korzyścią regularnej gimnastyki jest lepsze przygotowanie ciała do wysiłku związanego z porodem.

Jeśli przyjmujesz leki zalecone Ci przez lekarza, nie przerywaj kuracji bez konsultacji, koniecznie poinformuj go o tym, że starasz się zajść w ciążę.

Dotyczy to szczególnie leków przeciwpadaczkowych, antykoagulantów doustnych, leków z izotretynoiną (Izotek czy Roaccutane w leczeniu trądzika). W przypadku innych leków (nawet stosowanych przez Ciebie wielokrotnie tabletek od bólu głowy) skonsultuj ich przyjmowanie z lekarzem.